Bakkal Borcu Oldu Kredi Kartı Borcu...

[btr]

10 yıl öncesine kadar aylık ödemelerin ilk kaleminde bakkal borcu yer alırdı. Kredi kartıyla alışveriş imkanı sunan süpermarketlerin sayısı son 10 yıl içinde 4 katına çıkınca 'veresiye' sisteminin yerini 'asgari ödeme sistemi' aldı.

Türkiye'de son on yıl içinde süpermarketlerin sayısı 4 katına çıkınca bakkalın 'kara kaplı defteri' rafa kalktı. Binlerce çeşit ürünü tüketiciye sunan süpermarketler kredi kartıyla alışveriş imkanı sununca 'bakkal borcu' kart ekstrelerinde yer almaya başladı.

TAKSİT İMKANI

Mutfak alışverişini süpermarketlerden yapan tüketici ekmeği bile taksitle satın alma imkanına kavuştu. Süpermarketlerin sayısı artınca rekabet doğdu, tüketici birçok ürünü hem ucuza, hem de taksitli satın alma imkanına kavuştu. Süpermarketlerin belirli dönemlerde önemli tüketim mallarında uyguladığı kampanyalar da talebin artmasına neden oldu.

4 KAT ARTTI

Araştırma sektörü şirketlerinden Nielsen'ın her yıl gerçekleştirdiği 'perakendeci sayıları tespit' çalışması ile güncelleştirdiği perakendeci sayılarına göre, 1998'de 2 bin 135 olan hiper, süper ve zincir market sayısı 2008 itibariyle 8 bin 252'ye ulaştı.

Nielsen'in araştırmasına göre, Türkiye, 1990'lı yıllardan itibaren geleneksel perakendecilikten organize perakendeciliğe geçişin başlamasıyla birlikte (toptancılıktan-distribütörlüğe) hızlı bir süpermarketleşme sürecine girdi. Süpermarketlerin sayısı 10 yılda yaklaşık 4 kat arttı. Süpermarketlerin sigara hariç tüm hızlı tüketim ticaretinden aldığı pay da 10 yılda yüzde 54'e yükselirken, geleneksel perakendecilerin sayıları ve ticaretten aldıkları pay geriledi.

YABANCI SERMAYE YATIRIMI

Özellikle, Metro, Carrefour, Dia, Tesco gibi global zincirlerin Türkiye'ye yönelik yatırımları ile Migros, BİM, Tansaş gibi yerli zincirlerin sayılarının artırması bu rakamların yükselmesinde önemli rol oynadı. Aynı dönemde lokal zincirlerin sayılarında da kayda değer artışlar gözlendi.

Nielsen verilerine göre, bakkal ve orta marketlerde 1998 yılında yaklaşık 167 binlerde olan sayının 2008 yılında 128 binlere düştüğü görülürken, sayılardaki düşüş bakkal kanalından kaynaklandı.

Son 10 yılda bakkal sayıları 155 binden 113 bine geriledi. Rakamlara göre, 10 yılda bakkal ve orta marketlerin sayıları yüzde 23 azaldı.

REKABET ORTAMI DOĞDU

Araştırmaya göre, özel marketler diğer bir tanımlamayla uzman perakendeciler ise belirli bir sektöre yoğunlaşarak ve yaptığı ticarete odaklanarak rekabette avantaj sağlıyor. Bu perakendeci türlerinin bir bölümü, aynı zamanda planlı olmayan, alındığı zaman kullanılmaya başlanan kategori satışları ile ayakta kalıyor.

Benzin istasyonu marketleri, büfeler, kuru yemişçiler, eczaneler ve parfümerilerin içinde bulunduğu özel marketlerin sayıları 10 senede yaklaşık 55 binlerden 67 bine çıktı.

Perakende ticaretinde mağaza sayılarının yanı sıra perakendeci tiplerinin ticaretten aldıkları paylarda da değişimler gözlemlendi.

HIZLI TÜKETİMDEN ALINAN PAY YÜZDE 54'E YÜKSELDİ

Süpermarketlerin sigara hariç tüm hızlı tüketim ticaretinden aldığı pay 2007 yılında 1998'e göre 26 puan artarak yüzde 54'e yükselirken, orta market ve bakkalların payı ise 26 puan düşüşle yüzde 36'ya geriledi.

Orta market ve bakkalların gıda ticareti içindeki payları yaklaşık yüzde 42 iken, bu oran temizlik ürünlerinde yüzde 18, kişisel bakım ürünlerinde ise yüzde 15'e düşüyor. Araştırmada, 'Sigarayı özellikle ayırıyoruz, çünkü geleneksel formattaki perakendeciyi, yani bakkal, büfe gibi, ayakta tutan en önemli tüketim maddesi sigara' görüşüne yer verildi. (Ekonomi /A.A)